Ośrodek Medycyny Snu Instytutu Psychiatrii i Neurologii

Aktualności

Bezsenność i przewlekły ból

2014-10-09

Osoby doświadczające przewlekłego bólu, który zwykle związany jest z pogorszeniem funkcjonowania społecznego oraz dyskomfortem psychicznym, często muszą zmagać się również z problemami ze snem, obniżonym nastrojem oraz zwiększonym poziomem lęku.Ponad połowa osób poszukujących pomocy w obszarze bólu, cierpi na współwystępującą bezsenność.

Zespół naukowców z Wielkiej Brytanii przeprowadził badanie efektywnej formy terapii poznawczo-bahawioralnej, łączącej cele związane z poprawą snu jak i zmniejszeniem dyskomfortu wynikającego z dolegliwości bólowych.

Wpływ doświadczanego bólu na problemy ze snem jak i odwrotnie – napięcia związanego z niesatysfakcjonującym snem na poziom odczuwanego bólu, jest złożony. Badania wskazują, że osoby cierpiące na dolegliwy ból bez zaburzeń snu, deklarują niższy poziom zmęczenia i odczuwanego inwalidztwa. Zbyt mała ilość snu lub/ i jego niska jakość (np. poprzez liczne wybudzenia) mogą wpływać na wzmożenie odczuwanego bólu i liczniejsze skargi np. na obniżony nastrój.

Wyniki przeprowadzonej psychoterapii poznawczo-behawioralnej bezsenności uzupełnionej o techniki pracy z przewlekłym bólem, wskazują na skuteczność tej metody, zarówno w obszarze jakości snu jak i odczuwanego negatywnego skutku bólu, zmęczenia i nasilenia nastroju depresyjnego.

Podczas terapii poznawczo-behawioralnej bezsenności i bólu zwracano szczególną uwagę na takie aspekty zaburzeń, które wzmacniają i utrwalają objawy:

1. wysoki poziom napięcia związany ze złą jakością snu – przewlekła bezsenność jest związana z kojarzeniem spoczynku i spania z negatywnymi emocjami i myślami, w związku z czym organizm cechuje wieczorem wysoki stan napięcia psychofizjologicznego, które utrudnia zaśnięcie

2. dysfunkcyjne myśli dotyczące zarówno snu jak i doświadczanego bólu – negatywne myśli automatyczne dotyczące naszych problemów oraz trudnych sytuacji mogą powodować w przypadku problemów ze snem i bólem podwyższony poziom lęku i obniżać nastrój

3. katastroficzny sposób myślenia o możliwych konsekwencjach złego snu na zdrowie i dalsze funkcjonowanie może pogłębiać problemy poprzez wzmaganie negatywnych emocji i utrwalanie zachowań, które nie prowadzą na wyleczenia

Zespół niespokojnych nóg – diagnostyka i leczenie

2014-10-03

Zespół niespokojnych nóg jest częstym zaburzeniem snu, występuje u około 5% osób w populacji ogólnej i około 10% osób w wieku powyżej 60 r.ż.

Obecność zespołu niespokojnych nóg należy podejrzewać, jeśli odpowiedź na pytanie: Czy zdarza się, że gdy Pani/Pan próbuje odpocząć wieczorem lub zasnąć w nocy, pojawia się nieprzyjemne uczucie niespokojności nóg (niepokoju w nogach), które mija, gdy Pani/Pan chodzi lub porusza nogami? jest twierdząca.

Oddział dzienny Instytutu Psychiatrii i Neurologii oferuje pacjentom cierpiącym na zespół niespokojnych nóg diagnostykę i leczenie.

W trakcie około siedmiodniowego pobytu w oddziale zbierany jest szczegółowy wywiad odnośnie zespołu niespokojnych nóg, przeprowadzane są badania laboratoryjne krwi oraz badanie neurologiczne w celu oceny przyczyny zespołu. Wykonywana jest ocena nasilenia zespołu przy pomocy skal klinicznych oraz badania aktygraficznego, oceniającego ruchy nóg w ciągu trzech kolejnych nocy. Po ustaleniu diagnozy oferowane jest leczenie.

W celu uzgodnienia przyjęcia do oddziału należy kontaktować się z dr hab. n. med. Adamem Wichniakiem w dni robocze w godz. 8:30-9:00, tel. 022/4582-745. Warunkiem przyjęcia jest posiadanie skierowania do dziennego oddziału psychiatrycznego od lekarza psychiatry lub lekarza rodzinnego.

Bezsenność w zaburzeniach psychicznych - program leczenia w oddziale dziennym

2014-10-02

Zaburzony sen jest częstym objawem rezydualnym po przebytej chorobie psychicznie. Oddział dzienny Instytutu Psychiatrii i Neurologii oferuje pacjentom chorującym psychicznie, którzy mimo ustąpienia objawów choroby psychicznej nadal cierpią z powodu złej jakości snu możliwość udziału w 3-4 tygodniowych programach terapii poznawczo behawioralnej mających na celu poprawę snu.

W trakcie programu zbierany jest szczegółowy wywiad odnośnie zaburzeń snu, przeprowadzana jest ocena jakości snu, senności w ciągu dnia oraz stanu psychicznego przy pomocy skal klinicznych. Wykonywane jest badanie aktygraficzne w ciągu siedmiu kolejnych dni. Następnie pacjenci uczestniczą w sesjach terapii poznawczo-behawioralnej bezsenności, uzupełnionych sesjami treningu relaksacyjnego i zajęciami sportowymi. W razie potrzeby oferowana jest terapia indywidualna i modyfikacja leczenia farmakologicznego.

W celu uzgodnienia przyjęcia do programu należy kontaktować się z dr hab. n. med. Adamem Wichniakiem w dni robocze w godz. 8:30-9:00, tel. 022/4582-745. Konsultację psychologiczną i bardziej szczegółowe informacje na temat programu można uzyskać w poradni zdrowia psychicznego u mgr Agnieszki Wrzosek-Borodiuk., mgr Daniela Wichiciela, mgr Agnieszki Ciołkiewicz. Należy w tym celu uzyskać skierowanie do poradni zdrowia psychicznego (od lekarza psychiatry lub lekarza rodzinnego) z zaznaczeniem, że jest to skierowanie do psychologa, a następnie zarejestrować się telefonicznie pod numerem 22 4582-611.

Bezsenność i otyłość

2014-10-02

Zaburzony sen i otyłość to dwa często współistniejące stany, które wzajemnie na siebie negatywnie wpływają. Zły sen powoduje zmiany metaboliczne predysponujące do tycia. Otyłość związana jest ze złą jakością snu.

Oddział dzienny Instytutu Psychiatrii i Neurologii oferuje pacjentom z bezsennością oraz pacjentom z otyłością możliwość udziału w 3-4 tygodniowych programach terapii poznawczo behawioralnej mających na celu poprawę snu. Program jest szczególnie wskazany dla pacjentów z bezdechem sennym, którzy mają wskazania do redukcji masy ciała oraz skarżą się na złą jakość snu, mimo leczenia bezdechu sennego.

W trakcie programu zbierany jest szczegółowy wywiad odnośnie zaburzeń snu, przeprowadzana jest ocena jakości snu, senności w ciągu dnia oraz stanu psychicznego przy pomocy skal klinicznych. Wykonywane jest badanie aktygraficzne w ciągu siedmiu kolejnych dni. Następnie pacjenci uczestniczą w sesjach terapii poznawczo-behawioralnej bezsenności, uzupełnionych sesjami treningu relaksacyjnego i zajęciami sportowymi. W razie potrzeby oferowana jest terapia indywidualna i leczenie farmakologiczne.

W celu uzgodnienia przyjęcia do programu należy kontaktować się z dr hab. n. med. Adamem Wichniakiem w dni robocze w godz. 8:30-9:00, tel. 022/4582-745. Warunkiem przyjęcia jest posiadanie skierowania do dziennego oddziału psychiatrycznego od lekarza psychiatry, lekarza rodzinnego lub lekarza leczącego bezdech senny.

Program terapii poznawczo-behawioralnej bezsenności w ramach 3-4 tygodniowego leczenia w dziennym oddziale psychiatrycznym

2014-09-11

Od pierwszego października 2014 r. Ośrodek Medycyny Snu rozpocznie leczenie bezsenności w ramach 3-4 tygodniowych programów terapii poznawczo-behawioralnej bezsenności w dziennym oddziale psychiatrycznym Instytutu Psychiatrii i Neurologii.

W trakcie programu zbierany jest szczegółowy wywiad odnośnie zaburzeń snu, przeprowadzana jest ocena jakości snu, senności w ciągu dnia oraz stanu psychicznego przy pomocy skal klinicznych. Wykonywane jest badanie aktygraficzne w ciągu siedmiu kolejnych dni. Następnie pacjenci uczestniczą w 8 sesjach terapii poznawczo-behawioralnej bezsenności, uzupełnionych sesjami treningu relaksacyjnego i zajęciami sportowymi. W razie potrzeby oferowana jest terapia indywidualna.

W celu uzgodnienia przyjęcia do programu należy kontaktować się z Dr hab. n. med. Adamem Wichniakiem w dni robocze w godz. 8:30-9:00, tel. 022/4582-745 lub mgr. psych. Agnieszką Wrzosek-Borodiuk.

Co robić, kiedy depresja i bezsenność wzajemnie się nakręcają? Kilka słów o tym, jak terapia poznawczo-behawioralna bezsenności pomaga w poradzeniu sobie z objawami depresji.

2014-08-30

Badania wskazują, że terapia poznawczo-behawioralna zorientowana na zaburzenia snu w znacznym stopniu zmniejsza również objawy depresyjne. Zależność między bezsennością a depresją można określić jako wzajemnie wpływające na siebie. 60-90% osób cierpiących na zaburzenia depresyjne, doświadcza również problemów ze snem.

Wygląda więc na to, że bezsenność nie jest tylko jednym z objawów depresji, ale ma również wpływ na jej rozwój, przebieg, rokowania dotyczące leczenia i możliwych nawrotów.

Doświadczanie problemów ze snem może prowadzić do takich objawów jak poczucie zmęczenia, obniżony nastrój, problemy z uwagą i koncentracją. Trudność z zasypianiem z kolei może prowadzić do nasilania ruminacji, czyli wielokrotnego „przemyśliwania” trudnych dla osoby sytuacji, myśli, co aktywuje negatywne przekonania o sobie samym, przyszłości i o świecie. Trudności ze snem mogą również łączyć się z obniżonym poziomem funkcjonowania społecznego i aktywności, co może sprzyjać rozwojowi i utrzymaniu się depresji.

Czy terapia poznawczo-behawioralna bezsenności jest bolesna? Kilka słów o poświęceniu, które przynosi efekty.

2014-08-27

W artykule pt.”Bez wysiłku nie ma efektów” (Kyle i wsp. Sleep Med. 2011;12(8):735-47) badacze wskazują na relację pomiędzy polepszeniem wskaźników snu (np. czasem zasypiania, liczbą i czasem wybudzeń w nocy) a doświadczeniem dyskomfortu podczas terapii poznawczo¬ behawioralnej bezsenności.

Grupa badaczy z Wielkiej Brytanii i Niemiec przeprowadziła badanie dotyczące reakcji i doświadczeń osób uczestniczących w terapii poznawczo ¬behawioralnej bezsenności. W badaniu uwzględniono szczególnie metodę terapeutyczną polegającą na ograniczeniu czasu snu (sleep restriction therapy). Metoda ta polega na ustalaniu dla każdej z osób stałego czasu kładzenia się spać i wstawania. Suma czasu jest też znacząco niższa niż wcześniejsze doświadczenia osób, w celu ograniczenia czasu spędzanego w łóżku.

Podczas tego procesu, prowadzący terapię pytali uczestników terapii o ich doświadczenia. Pacjenci szczególnie skarżyli się na zmęczenie fizyczne, nadmierną senność, spadek motywacji i energii oraz bóle głowy. Szczegółowe trudności związane z przestrzeganiem ustalonych stałych godzin spoczynku i budzenia się, związane były m.in. z trudnością w organizacji czasu przed snem lub po obudzeniu (np. godziny nocne lub wczesno ranne, kiedy wszyscy domownicy już lub jeszcze śpią), trudnością z wytrzymaniem do wyznaczonej godziny wieczornej, trudnością ze wstawaniem np. o wskazanej godzinie 6 rano również w weekendy.

Najważniejszym jednak wnioskiem, do jakiego doszli uczestnicy terapii poznawczo behawioralnej zaburzeń bezsenności, to doświadczenie senności, które pozwalało na szybsze zasypianie wieczorem, obniżenie napięcia związanego z zasypianiem i bardziej ciągły sen w nocy.

Natomiast osoby, które nie zachowywały się zgodnie z zaleceniami i kładły się spać przed wyznaczonym czasem lub wstawały po wyznaczonym czasie rano, doświadczały wzmożonych problemów z zaśnięciem.

Większość uczestników terapii przestrzegających ustalonych zasad (pomimo trudności i dyskomfortu), odczuło wyraźne polepszenie około 2 lub 3 tygodnia terapii poznawczo-behawioralnej bezsenności. Pacjenci relacjonowali mniejsze problemy z zasypaniem, wybudzaniem się w nocy oraz mniejszy poziom lęku związanego z kolejną nocą i możliwymi problemami ze snem.

Terapia poznawczo-behawioralna w leczeniu bezsenności u kobiet w objawami depresji poporodowej

2014-08-27

Objawy zaburzeń snu i obniżonego nastroju są częstymi problemami, których doświadczają kobiety po urodzeniu dziecka. Badania przeprowadzone w USA wskazują na skuteczność terapii poznawczo-behawioralnej bezsenności w radzeniu sobie z obniżonym nastrojem, problemami ze snem oraz zmęczeniem w ciągu dnia, jako głównymi objawami zaburzeń snu oraz współwystępującej depresji poporodowej.

Zaadresowanie w terapii poznawczo-behawioralnej problemów ze snem może nawet zwiększyć szansę na pozytywne poradzenie sobie z objawami depresyjnymi. Jednak terapia zaburzeń snu, która wymaga wielu poświęceń ze strony Pacjenta, może być wyzwaniem dla i tak wystawionych na nowe doświadczenia, kobiet.

Dlatego też standardowe zasady terapii poznawczo-behawioralnej zaburzeń snu, zostały zmodyfikowane i uelastycznione z myślą o możliwościach i preferencjach matek, co obejmowało m.in. możliwość odbywania sesji terapii wraz z dzieckiem lub dziećmi. Dodatkowo, terapia przewidywała większą elastyczność w zakresie ustalonych godzin spania rodzica, w zależności od godzin spania dziecka. Umożliwiono też krótkie drzemki w ciągu dnia, w odpowiednich porach. Dużą uwagę przykładano również do tematu wsparcia matek przez partnerów i członków rodziny w przestrzeganiu zaleceń terapii.

Proces terapii poznawczo-behawioralnej w tym wypadku składał się z 5 indywidualnych sesji, które obejmowały:

1.Psychoedukację na temat wpływu snu na nastrój

2.Technikę kontroli bodźców i ograniczenia czasu snu

3.Zasady higieny snu (dla matki i dla niemowlaka)

4.Techniki relaksacji

5.Techniki restrukturyzacji poznawczej

Wyniki terapii poznawczo-behawioralnej bezsenności wskazują na poprawę nastroju u kobiet, poprawę wskaźników snu (np. skrócenie czasu zasypiania wieczornego, czasu zasypiania po wybudzeniach w nocy, polepszenie ciągłości i efektywności snu) oraz poziomu zmęczenia w ciągu dnia.

W jaki sposób być bardziej skowronkiem niż sową?

2014-08-26

Kilka pomysłów na to, jak przemóc się do wstawania wcześniej rano...

Profesor Christoph Radler z Uniwersytetu w Heidelbergu opisuje zależność pomiędzy wstawaniem wcześnie rano a poziomem sukcesu w życiu. Według naukowca, ludzie określani jako „ranne ptaszki” są bardziej proaktywni, a przez to odnoszą większy sukces. Z kolei doktor Christopher Winter podaje cenne wskazówki, dzięki którym możemy delikatnie zmienić nasz chronotyp, czyli naszą wrodzoną tendencję do preferowanych godzin spania.

Wskazówki te mogą okazać się bardzo cennymi dla uczestników terapii poznawczo-behawioralnej zaburzeń snu, którzy ograniczają czas spędzany w łóżku:

1.Najważniejszą zasadą jest systematyczność – jeśli wybierasz zmianę swojej godziny porannego wstawania, trzymaj się jej bez względu na dni tygodnia czy urlop

2.Wstając wcześniej rano, nie martw się o godzinę chodzenia spać

twój organizm dostosuje się do niej sam i da ci znać poprzez odczucie senności i zmęczenia

3.Trzymaj się wczesnej godziny wstawania nawet wtedy, kiedy pójdziesz spać dużo później np. w ciągu weekendu

4.Używaj aplikacji Smart Alarm jako budzika – zanim pozwoli Ci włączyć drzemkę trzeba rozwiązać krótkie zadanie matematyczne

5.Jako dźwięk budzika możesz nastawiać codziennie inna piosenkę z playlisty na telefonie; nieznany dźwięk może być bardziej stymulującym bodźcem

6.Od razu po obudzeniu, zapewnij sobie oświetlenie – jest to znak dla mózgu, że czas rozpocząć dzień; twój organizm zmniejsza wówczas wydzielanie melatoniny

7.Poćwicz rano, po przebudzeniu – regularne ćwiczenia poranne pomagają obniżyć stres i niepokój i wpływają pozytywnie na sen; najlepiej wybrać się na szybki spacer lub ćwiczenia na zewnątrz

8.Zjedz posiłek bogaty w proteiny – jajka czy jogurt promują czuwanie poprzez zwiększanie wydzielania dopaminy

9.Unikaj drzemek w ciągu dnia – utrudniają zaśniecie wieczorem i trzymanie się wyznaczonych godzin wstawania

Podsumowanie wyników pracy grupy poznawczo-behawioralnej leczenia bezsenności (CBT-I)

2014-08-05

W okresie od połowy kwietnia do polowy czerwca 2014 r. Instytut Psychiatrii i Neurologii po raz pierwszy zaoferował osobom chorującym na przewlekłą bezsenność możliwość leczenia w poznawczo-behawioralnej grupie terapeutycznej.

Prowadzący: mgr Agnieszka Wrzosek-Borodiuk, dr hab. Adam Wichniak

Czas trwania grupy: 8 tygodni

Leczenie w grupie rozpoczęło 9 osób z rozpoznaniem bezsenności nieorganicznej. Pełen 8 tygodniowy cykl terapii ukończyło 6 osób. Udział w grupie umożliwiono również pacjentom z zaburzeniami współistniejącymi (np. depresją) i przyjmującym leki nasenne, zgodnie z oczekiwaniami w wyraźny sposób utrudniało to jednak prowadzenie leczenia.

Terapia poznawczo-behawioralna prowadzona była według protokołu M.L. Perlisa, uzupełniona o techniki stosowane w badaniach prowadzonych przez C. Espie oraz G. D. Jacobsa.

W terapii zastosowano następujące oddziaływania: 1. Psychoedukacja na temat snu i modelu powstawania bezsenności przewlekłej, 2. Metody behawioralne takie jak restrykcja snu i kontrola bodźców, 3. Psychoedukacja i rekomendacje na temat zasad higieny snu, 4. Techniki relaksacyjne takie jak trening relaksacji progresywnej Jacobsona, praca wyobrażeniowa, praca z oddechem, 5. Techniki poznawcze takie jak identyfikowanie Negatywnych Myśli Automatycznych, emocji i objawów fizjologicznych; reatrybucja poznawcza; rozwiązywanie problemów.

Przed przystąpieniem do terapii 5 z 6 pacjentów, którzy ukończyli jej pełen cykl, zażywało co najmniej jeden lek o działaniu wywołującym sen. Po ukończeniu lub w trakcie terapii, 3 osoby całkowicie zaprzestały przyjmowania tych leków.

Średnia wydajność snu dla wszystkich 6 pacjentów w ostatnim tygodniu pomiaru (średnio miesiąc po zakończeniu terapii) wynosiła 78%, co oznacza, że blisko 80% z czasu przeznaczanego na sen (i leżenie w łóżku) jest efektywnie wykorzystywana.

W trakcie trwania terapii i po jej zakończeniu odnotowano również istotne skrócenie czasu potrzebnego na zaśnięcie (latencji snu) do wartości 16 minut. Wskaźnik WASO (łączny czas trwania wybudzeń ze snu po zaśnięciu) zmniejszył się do 27 minut.

Utrzymanie się wyników leczenia w czasie zostanie ponownie ocenione 3 miesiące po zakończeniu terapii.

Kolejna grupa terapii CBT-I zostanie rozpoczęta we wrześniu 2014 roku. Kontakt: awrzosek@ipin.edu.pl lub Tel. 22 4582-611 do Poradni Zdrowia Psychicznego w IPiN. Prosimy o zgłaszanie się ze skierowaniem na konsultację psychologiczną (wraz z wpisanym kodem rozpoznania wg klasyfikacji ICD-10).

1 2 3 4 5 6 7 8 Powrót